Theek 5 is de vanzelfsprekende plek waar mensen worden toegerust of verrijkt op het gebied van lezen, taal en digitaal. De medewerkers van Theek 5 verzorgen dit niet alleen in de bibliotheken, maar ook op andere plekken, zoals scholen, buurthuizen, activiteitencentra en zelfs bij mensen thuis.

Taalconvenant Oosterhout

In Oosterhout heeft de gemeente Theek 5 gevraagd te ondersteunen bij het opstellen van een Taalconvenant met als doel de laaggeletterdheid van inwoners van de gemeente Oosterhout tegen te gaan. In Oosterhout zijn ongeveer 6.500 inwoners laaggeletterd. Daaraan kleven allerlei risico’s. Mensen die laaggeletterd zijn vinden minder snel een baan. Ook hebben zij meer kans op financiële problemen en een ongezonde levensstijl. Bovendien lopen kinderen van laaggeletterde ouders meer risico om zelf laaggeletterd te worden. Reden genoeg om met een groot aantal maatschappelijke organisaties de handen in een te slaan om dit probleem aan te pakken.

Taalkaarten

In opdracht van de gemeenten Drimmelen, Geertruidenberg en Oosterhout hebben wij taalkaarten ontwikkeld met als doel het inzichtelijk maken van de verschillende organisaties die binnen de gemeente helpen bij (digi)taalproblemem. De taalkaarten zijn beschikbaar voor iedereen die hulp nodig heeft met het leren van de Nederlandse taal of beter wil leren lezen, schrijven of omgaan met de computer.

Taalcoördinator ABG gemeenten

In de ABG (Alphen-Chaam, Baarle Nassau en Gilze-Rijen) gemeenten is een Taalcoördinator aangesteld om in deze gemeenten onderzoek te doen naar de reeds bestaande infrastructuur voor taalleren en oefenen, maar juist ook naar de aanwezigheid van laagtaalvaardigen in deze gemeenten en hun behoeften. De opdracht voor de taalcoördinator is door een stuurgroep bestaande uit de gemeente, Theek 5 en ContourdeTwern (welzijn), vorm gegeven. De taalcoördinator is daarna door Theek 5 aangesteld en heeft onder leiding van de programmamaker deze opdracht afgerond. Op basis van het opgeleverde rapport wordt door de stuurgroep bepaald op welke wijze vraag en aanbod op het gebied van Taal vanaf 2021 bij elkaar gebracht kunnen worden.

Taal op de werkvloer

Taal op de werkvloer is een initiatief van Theek 5 om op andere plekken dan in de eigen vestigingen op zoek te gaan naar laagtaalvaardige mensen in het werkgebied. Het werkgebied kent namelijk een behoorlijk aantal productie-, schoonmaak-, detailhandel bedrijven waar medewerkers mogelijk laagtaalvaardig zijn. Om samen de taboe te doorbreken en de Nederlandse taal gekoppeld aan de dagelijkse werkpraktijk te verhogen zoekt Theek 5 de samenwerking met deze bedrijven. In 2020 zijn de eerste pilottrajecten van start gegaan.

Nieuw educatief programma

In 2020 is het educatief programma voor het primair onderwijs herzien. Deze nieuwe pakketstructuur is gebaseerd op het programma de Bibliotheek op school, dat bewezen effectief is door de samenhang tussen onder andere de expertise van de consulent, de collectie, monitoring, activiteiten en een lees- en mediaplan. Door deze beweging wordt het aantal contactmomenten per school verhoogd en is het mogelijk om veel structureler aan de met de scholen vastgestelde doelen op het gebied van leesplezier te werken. In 2021 wordt het nieuwe aanbod aan de scholen gepresenteerd.

Leesoffensief Brabant

De Brabantse bibliotheken en provinciale ondersteuningsinstelling Cubiss hebben de handen ineengeslagen voor het Leesoffensief Brabant. Aanleiding hiervoor zijn de alarmerende berichten over hoe de lees- en taalvaardigheid van jongeren hard achteruit gaat. Voor- en vroegschoolse instellingen, onderwijs en bibliotheken hebben een belangrijke rol in het ombuigen van deze trend. Het Leesoffensief Brabant wil alle Brabantse kinderen met een goede woordenschat aan het primair onderwijs laten beginnen, de leesvaardigheid en leesmotivatie van kinderen en scholieren aantoonbaar vergroten en alle jongeren geletterd van het middelbaar onderwijs laten komen. Om in gezamenlijkheid de eerder genoemde trend om te buigen is een manifest opgesteld. De voor- en vroegschoolse instellingen, het basis- en voortgezet onderwijs en het middelbaar en hoger beroepsonderwijs in Brabant zijn gevraagd om dit manifest te ondertekenen. Doel is om de komende jaren samen – en met extra inzet - op te trekken op dit belangrijke thema.

Verstevigde samenwerking consultatie­bureaus

In 2020 is de samenwerking met consultatiebureaus verstevigd om zodoende een groter bereik te realiseren met voorlichting aan ouders over het belang van (voor)lezen aan hun kinderen. Daarvoor worden onze Boekstartcoaches ingezet die in een fraai ingerichte Boekstarthoek spreekuren verzorgen. Daarin lichten zij de ouders individueel voor over het belang van voorlezen en brengen ze tevens het gratis lidmaatschap op de bibliotheek voor hun kroost onder de aandacht. Daarnaast zijn de medewerkers van de consultatie­bureaus voorgelicht, zodat zij wanneer de Boekstartcoach er niet is deze rol over kunnen nemen.

Media-opvoeding in de vestigingen

Afgelopen jaar zijn ook de ideevorming en voorbereidingen gestart voor het inrichten van Media-ukkies pleinen; een plek waar media-opvoeding voor 0 tot 4 jarigen centraal staat in al onze vestigingen. Naast een fysieke plek worden diverse online en offline media gekoppeld aan een maandelijks media-opvoeding thema. Het doel is ouders laten zien dat een combinatie van spelletjes, boeken, apps etc. een versterkend effect op elkaar hebben bij het opbouwen van de woordenschat van hun kinderen. De bibliotheek­medewerkers zijn bijgespijkerd in het thema en kunnen ouders daarom goed van advies voorzien.


413

activiteiten

georganiseerd in de programmalijn Taal, digitaal en leesplezier

image

7.227

deelnemers

totaal over de 413 georganiseerde activiteiten in deze programmalijn

Taalvrijwilligers in 2020

In 2020 zijn in de gemeenten Oosterhout, Geertruidenberg en Drimmelen meerdere groepen Taalvrijwilligers opgeleid in samenwerking met Stichting Lezen & Schrijven. Een Taalvrijwilliger begeleidt Taalvragers op een coachende manier op het gebied van taalvaardigheid en het werken aan basisvaardigheden.

OOSTERHOUT


60

opgeleide taalvrijwilligers

91

taalvragers

GEERTRUIDENBERG


15

opgeleide taalvrijwilligers

71

taalvragers

DRIMMELEN


24

opgeleide taalvrijwilligers

52

taalvragers

TOTAAL THEEK 5


99

opgeleide taalvrijwilligers

214

taalvragers


THEEK 5 EN HET ONDERWIJS


Het grote doel waar Theek 5 naar streeft, is dat kinderen zonder taalachterstand de basisschool verlaten. We willen taalontwikkeling (in de breedste zin van het woord) een boost geven en daarmee beginnen bij de allerjongste kinderen.

CULTUUREDUCATIE


Cultuureducatie is onderdeel van het aanbod voor het primair onderwijs in heel het werkgebied van Theek 5. In 2020 had Theek 5 in twee gemeentes de opdracht om de landelijke regeling Cultuureducatie met Kwaliteit vorm te geven. In deze twee gemeentes begeleidden we in 2020 in totaal zeventien basisscholen en twee scholen voor het voortgezet onderwijs bij de integratie van kwalitatieve cultuureducatie binnen hun onderwijs. Dat zijn er vijf meer dan vorig jaar.

MEDIAWIJSHEID


Op diverse basisscholen worden mediawijze workshops gegeven om de 21ste eeuwse vaardigheden te verwerven.

INTERVIEW TESSA VAN ZADELHOFF


"21e eeuwse vaardigheden zijn vaardigheden (en kennis, inzicht en houdingen) die kinderen nu moeten leren om goed voorbereid te zijn op de toekomst. Voor een groot deel komen kinderen deze vaardigheden al tegen in het onderwijs en ook daar buiten. Echter wat betreft digitale geletterdheid (verzamelbegrip van ict-basisvaardigheden, informatievaardigheden, mediawijsheid en computational thinking) is er vaak nog een inhaalslag nodig in het onderwijs."